ntuhtEÍLm

Cth;le lJe vuZele brnjtytubtk øjubh, «r;Ct ylu fthrf’eojûte yrCdbLþk rmkal fhlth
xtuv xul brnjtytu
rfhK cu’e lkch Jl, j;t bkduNfh lkch xw

J»to 2002 rJ’tg jE hÌtwk Au. 21be m’ebtk ytvKu zd vK btkzJtlt NY fhe ’e"t Au. J»to ’hBgtl yt;kfJt’, Jiµef bk’e, yburhft-Rhtf ylu Cth;-vtf. Jåault GþØle ntfj vK øþks;e hne. Cth;btk sBBþ-ft~beh ylu øþsht;le åËkxKeyu rJ’uN Mþ"e hm sdÔgtu. yt c"t Jåau Cth;eg brnjtytuyu sw’t sw’t ûtuºttubtk rJvhe; ylu vzfthslf mkòudtu Jåau «mkNleg ÇËrbft CsJe Au. brnjtytu fthrf’eojûte, ytðbrJµtmChe ylu Cth;eg mkMf]r;lt BþÕgtule ò¤JKe fh;t hnelu lJe ’wrlgt mt:u ;tj rbjtJ;t :E Au. Cth;le brnjtytubtk fE 10 ©u»X sw’t sw’t ûtuºttule brnjtytultu «CtJ Au ;u ykdultu yuf mJuo ‘Jef¥btk :gtu n;tu. xtuv xul hnuje brnjtytult ¢b «btKu ytAuhe Íjf yºtu ytve Au.

(1) rfhK cu’e & sLb 9 sql, 1949, yB\;mh, vrhJth & vr;Lþk ltb rc{s cu’e, Ãþºte - milt.

vtujem Ft;tbtk brnjt ntuE Nfu ;ule ftuE fÕvlt lntuðþk fhe Nfðþ ðgthu rfhK cu’eyu rJvhe; mkòudtu Jåau RÂLzgl vtujem mrJombtk «JuN fgtuo n;tu. Wåa ntuÆt vh vntukae ;uKu ;ule mti «:b sJtc’the W’tnhKeg he;u rlCtJ;t r’Õne x[trVf vtujemlt Jzt ;hefu mbd{ r’Õnelt x[trVf rlgbl:e btkze Jtnl atjftubtk vK yluhe òø\r; jtJJtle mV¤ ÍwkcuN yt’he n;e. subtk lJe ÷rÐ Wbuhe n;e. Cth;lt mti:e cusJtc’th z[tRJ´d Ítul ;hefu vkftguj r’Õnebtk rfhK cu’eyu ytvuj r’Nt rNM; ylu ;hJhtx ytsu ;ult vAe vK s¤JtE hnu ;uJe ;uKu meMxb WCe fhe Au. ðgth vAe ;uKu r;nth sujbtk vK fu’eytu òuzu fuJtu mbtslt yuf ykd ;hefu Wvgtud fhtg ;ule òø\r; WCe fhe. rfhK cu’e btºt xV vtujem yturVmh l:e su ytvKe rnL’e rVÕbtubtk brnjt vtujemlu øjubhtRÍ fhelu c;tJtg Au. vK, ;ultbtk ytæþrlf bulusbuLx, rJµlt sw’t sw’t ’uNtule meMxbltu Ïgtj, fzf yLþmtNl ;ubs fu’eytu, øþludthtult Wð:tl btxule dscle MþÍ Au. 1972btk ;u Cth;le mti «:b brnjt ytE.ve.yum. yturVmh cle n;e. 1994btk ;ulu buømumu yuJtuzo bégtu n;tu. ftuE vtujem yturVmhlu yt yuJtuzo bégtu ntug ;uJe «:b yurNgl nM;e cLgt n;t.

(2) j;t bkduNfh & sLb & 28 mÃxuBch, 1929, Rk’tuh. yvhKe;, rv;t MJ. r’ltlt: bkduNfh, ytNt Ctukmju, W»tt-belt bkduNfh cnultu ylu CtE Ó’glt: bkduNfh.

1940lt ’tgftbtk j;tyu btºt 15 J»tole Wkbhu bhtXe rVÕbtubtk dtJtle NYyt; fhe n;e. fth’th «tuz¾Nlle rVÕbtult hufturzOd btxu ltiNt’ s;t ðgthu j;t òuzu ;uble Bþjtft; :E. j;t x[tbbtk Jhmt’btk vj¤;t hufturzOd fhJt ytJ;t ðgthu ltiNt’ ;ublu Ntj, dhb at ytv;t n;t. j;tyu rnL’e rVÕbtubtk dtJtle RåAt Ôgf; fh;t ‘atk’le ht;¥ ltble yuf mtbtLg rVÕbbtk S.yub. ’whtle òuzu ;ulu yuf de;btk ;f ytve. Y. 60Lþk J¤;h ju;t ;ult nt: æþ{S WXgt n;t. ;u JF;u ;ublt fkXbtk, Xwbhe, Fgtj fu yLg JirJæg huLsbtk FtMme bgto’t n;e. ;ulu ltiNt’lt òuFbu ylu rJµtmu s ‘yk’ts¥ rVÕbbtk de; ytvJt bnuçþcu Faftx mt:u bkswhe ytve n;e. htsfÃþh, ’ejevfwbth suJt rnhtule ntshebtk de;Lþk hufturzOd fGþO ðgthu j;t hzbN n’u lJom :E dgt n;t. ;ubKu htuslt ath-A fjtf yuf s cuXfu cumelu J»ttuo Mþ"e hegtÍ fGþO Au. j;tle ðgth vAele mV¤;t ykdu fkE fnuJtLþk hnuðþk l:e. ytsu mtzt vtka ’tgft vAe vK xel yus rnhtuRltulu btxu fkX ytvu Au. 2001btk ;ublu Cth; hí yuJtuzo bégtu ;u vnujt htugj ytÕcxo ntuj, jkzlbtk ;ult fkXltu d{tV cltJ;t ;ublt suJtu vhVufx, mb;tuj fkX rJµbtk ftuEltu l:e ;u ÃþhJth :Gþ nðþk.

(3) mturlgt dtk"e & sLb 9 zemuBch, 1946, ytuJtmtLau, Rxtje Ft;u. MJ. Jzt«"tl htSJlt víe. Ãþºte r«gkft ylu Ãþºt htnwj.

vtu;tlu ftukd{umle lu;tdehe mkCt¤Je vzNu ;uJe fgthug fÕvlt s lntu;e. vK MJ. htSJLþk ytfMbef yft¤ yJmtl :;t ht;tuht; ;uKu yt Mþftl ;ult nt:btk ftuEvK htsfeg fwN¤;tLþk cufd{tWLzln´ ntuJt A;tk mkCt¤e jeæþk Au. ftukd{umlt æËhk"h swle ylu lJe vuZelt lu;tytulu «CtJ mt:u luð\ðJ ÃþÁ vtzJtle ;ule btneh;t yuf rJ’uNe ntuJt A;tk rJNu»t «mkNleg bltg Au. Rkr’ht, htSJlt sbtltbtk ;uytus ytFhe rlKog jElu leault M;h Mþ"e ;ult ybj btxu ytd{n htF;t n;t. mturlgtyu ftukd{umbtk lJe JrnJxe ÷rÐ yvltJe leault juJjlt bk;ÔgtuLþk bnðJ hnu ;u he;u fbexe cltJe. 14 suxjt htsgtubtk ;uble htnche nuX¤ ftukd{umu m•tt bu¤Je Au. jtufr«g;tle he;u vK cel ftukde lu;tytulu yufjt nt:u dscle x¬h ytvu Au. nsw 56 J»tolt s ntuE ;ublu CrJ»gle he;u WßsJ¤ ;f Au. 1998:e luNlj ftukd{umlt «BþF Au.

(4) Mþ»bt MJhts & sLb 14 Vuçþ{ythe, 1952, nrhgtKt Ft;u, vr; MJhts ftiNj, Ãþºte ctkMþhe.

’uNle brnjtytu ylu ÃþÁ»ttu cklubtk Mþ»bt ;ule çþrØb;t, Ôgrf;ðJ, Cth;eg lthele Rbus ;ubs JtøAxtlu fthKu ÏËc jtufr«g Au. ;ule vtmu htsfthK, rJrJ" rJ»tgtuLþk ;jMvNeo ;trfof ¿ttl ylu ;ulu fnuJtle rJrN»X Nije Au. ;ulu vzfthtu ÍejJt dbu Au. ;ult SCu mhMJ;e Jmujt Au ;ub ;ule lSflt jtuftu fnu Au. ;ule d{nK Nrf; ÏËcs ;us Au. nrhgtKtle yðgth Mþ"ele mti:e ltle Jgu cluj "thtmÇg ;ubs r’Õnele mti «:b BþÏgbkºte clJtLþk ;u dtihJ "htJu Au.

(5) ve. xe. W»tt & sLb 20 bu, 1964, vtgtujle fuhtjt, vr; Je. ©erlJtml, Ãþºt WßsJj.

ytsu Cju ve. xe. W»tt jtEbjtRxbtk lt ntug vK Cth;le Atufheytulu x[uf, rVÕz, yuÚjurx¾m ûtuºtu ytf»teo; fhe ;uytulu cnthle ’wrlgtbtk ytðbrJµtm Fztu fhJtLþk ;uLþk ytdÔþk gtud’tl Au. ytsu vK ve. xe. W»tt, rfhK cu’e suÔþk M:tl "htJu Au. lthe dtihJLþk lJt ûtuºt btxu ;uytu «uhKt’tge cLgt. btºt 15 J»tole Jgu:e ;uKu luNlj juJju Ctd juJtle NYyt; fhe n;e. 1998btk 34 J»tole Jgu òvtlbtk yurNgl bexbtk ;uKu 4 x 100 be. heju ;ubs 4 x 400 be. hejubtk yLþ¢bu dtuÕz, rmÕJh ;ubs 200 ylu 400 bexhbtk c{tuLÍ buzj bu¤Ôgtu ðgthu ;u rlÔ\r•t ct’ bt;t cle åËfe Vhe:e «JuNe n;e. Duh ;ult vr;, Ãþºt ylu bt;t btxu ò;u s htk"u Au.

(6) ytNt Ctukmju & 8 mÃxuBch, 1933, m;tht (bntht»x[), Ãþºt nubk;, Ãþºte J»tto, vr; MJ. Ctukmju ylu yth.ze. cbol.

cnul j;tlu ltiNt’u ;tu ytNtlu Fgtbu 1948btk c{uf ytÃgtu. yu sbtltbtk ;tu ;tuVtle, fjc, vtxeo, de;tule Nije ;uKu yvltJe. Ãgth fe ct;u (1948)btk nbu Atuz fu lt òlt de; VtMx lkch bltðþ, ‘Vqxvt:¥ rVÕbbtk ‘yhththt¥ suÔþk «:b fuc{u de; ;uKu dtGþk. 1950btk Veh Mþcn ntudelt de;tu vAe ;u òb;e dE. ytNtle huLsltu ytu.ve. ligh, yth. ze. cbolu ChÃËh Wvgtud fhe ;ublu vK fÕvlt lntu;e ;uJe «r;Ct cnth jtJe. Fgtb mkde; rl’uoNe; ‘WbhtJ òl¥lt ‘r’j aeÍ fgt ni¥ (Bþsht) dÍjlu luNlj yuJtuzo bégt. ytNt ytsu vtuvlt sbtltbtk vK xtua vh Au ;u y’TÇþ; rmrØ fne Nftg. d{tbe yuJtuzo btxu lturblux :lth ;u «:b Cth;eg dtgf Au. 2001btk ;ulu ’t’t mtnuc Vt¤fu yuJtuzo bégtu n;tu.

(7) yub.yum. Mþççþ jûbe & 16 mÃxuBch, 1916 b’whtE, ;rbjltzwbtk sLb, vr; MJ. :egtdhtsl m’trNJb

NtMºteg dtglbtk ;ultsuJtu bFbje ylu ÍhKt suJtu Jnu;tu fkX ftuRltu l:e. ftuE ’uJeLþk yJ;hK :Gþk ntug ;uJe r’Ôg;t ;ublt fkXbtk Au. Cth;eg mkMf]r; ylu ~\kdth mt:u Mxus vh btKJt ;u SJlLþk mkCth½þk cle hnu Au. j;t ylu ytNt vK ;ublu mtkC¤Jt Ntubtk s;t ntug Au. NtMºteg L\ðg mt:u fkX ytvJtbtk ;u SJk; ’k;f:t mbtl Au. btºt 10 J»tole Wkbhu ;uble «:b huftuzo cnth vze n;e. 1970btk Gþltult mkbujlbtk ;ublu rlbkºtK béGþk nðþk. j;t vnujt 1998btk ;ubLþk Cth; hí:e mLbtl :Gþk nðþk.

(8) yiµgto htg & sLb 1 lJuBch, 1973, bukdjtuh (fKtoxf), rv;t, ¢e»lt ylu bt;t bk’lthtg, yuf CtE Au.

Cth;le lJe vuZele GþJ;eytubtk lJe ’wrlgt mt:u ytðbrJµtm ;ubs c{uRl ylu çGþxelt mLblJg mt:u fub ytd¤ ytJÔþk ;u btxu ;uKu lJe r’Nt c;tJe. ytsu lJt fthrf’eolt ûtuºttubtk fu vAe ytk;hht»x[eg M;hu Cth;eg;t ò¤J;t hne vtùtðgLþk rb©K fhJtle ;ule fwlun «mkNleg Au. ;ule rVÕbtubtk vK ;u ~\kdth, Cth;eg mkMf]r;, mtze suJt vrh"tlltu ytd{n htFu Au. rbm JÕzo, btuzuj, yufx[um, Mxth ;ubs auhexe «tusufxle he;u htuj btuzuj suJe Au. nb r’j ’u åËfu mlb, ’uJ’tm, bntuçc;u ;ule ©u»X «r;Ct cnth jtJ;e rVÕbtu Au.

(9) bulft dtk"e & 26 ytudMx, 1956btk lJe r’Õnebtk sLb, MJ. mksg dtk"ele rJ"Jt, Ãþºt rVhtuÍ JYK dtk"e.

MJ. Rkr’ht dtk"e vrhJthbtk ;uble vmk’de rJYØ mksg òuzu jøl fgto n;t. Rkr’htyu ;u Vhe cuXelt :tg ;u n’u Dhbtk:e, htsfeg he;u f’ «btKu Ju;he Vukfe ’e"e n;e. A;tk vr;lt B\ðGþ vAe, ftuE vK ò;lt veXc¤ fu rbºttu Jdh yufju nt:u ;uKu htsfeg fthrf’eo xftJe s ln´, sbtJe vK Fhe. ;uKu åËkxKe ;tu S;e s c;tJe vK fuxjtgu SJ’gtlt «tusufx vh ftb fGþO. ytsu lJe vuZe, bux[tu ntE mtumtgxeytubtk v~þ-vkFe «ðgu su yLþfkvt Au ;ubtk ;uLþk bn•tb gtud’tl Au. ;uKu 20 :e Jæþ ÃþM;ftu jÏgt Au. ºtK xeJe ©uKeytuLþk rlbtoK fGþO Au. yZe jtF mÇgtu, ’uN Ôgtve 160 Gþrlxtu mt:uLþk SJ’gtLþk mti:e btuxw yulSytu ;uKu M:tÃGþk Au. ;ule rJYØbtk Rkr’ht mkck"e fkE jFtg ;tu ftuxobtk sE rJsg vK bu¤Ôgt Au. ÷Z bltuc¤ ylu SJ’gtle òø\r; jtJJe ;u ;ult sbtvtmt Au.

(10) rmMxb rlbojt & 1934btk luvt¤lt c{tñK fwxwkcbtk sLbuj rlbojtLþk Bþ¤ ltb fwMþb òuNe Au ! ftuLJuLx Mfqjltu yÇgtm ;ubs sw’t sw’t "btuolt ÃþM;ftu, ’uJtjgtubtk sJtle yt’;lt yk;u ;ulu RMþ rF{M;, aao, Dkxlt’ MvNeo dgt. 23 J»tole Jgu A J»tolt bltubk:l ct’ ;ubKu rF{M;e "bo ykdefth fgtuo. b"h xuhumtLþk M:tl ntj ;uKu jeæþk Au.

Top