ftgtu ylu mbts

hexuRj Ntuvd - zv:e vjxtE hnuk ~g

Jttuo:e ytvKu mti SJl sYrhgt;le mtbtLg aesJMytu lSfbtk ytJuje dtk"ele Aqxf ’wftl:e Fhe’Jt xuJtgujt Aeyu. ytb swytu ;tu ’h vtka-’m nhle Jmr;le sYrhgt;tu he vtzJt lSflt rJM;thbtk s ltlt-btuxt ch ntug Au. gtk mtbtLg;& ltle btuxe JMytu ytvKlu be hnu;e ntug Au. yt Wvhtk; yluf M:tubtk ltle ntxzeytu btkze vhhK "k"tu fhltht vK ntug Au. btuxt dtbtu y:Jt Nnuhtubtk frhgtKt ch, ftvz-ch, mtult-atk’e ch, NtfCtS bthfux y:Jt yltsle Fhe’e fhJt dksch suJe chtu vhtJo:e atje ytJu Au. ce N’tubtk fneyu ;tu Aqxf y:Jt hexuRj Juvth fhltht ytJt mukfztu Juvtheytu ’uNChbtk v:htgujt Au.

yt vrhM:r; btt Cth;btk Au ;uk l:e. ytvKe ytmvtmlt yuNegtlt yLg u’uNtubtk vK nbKtk M"e jdCd yt s fthle gM:t J;obtl Au. ytb swytu ;tu Ghtuvlt ’uNtubtkvK mti:e J mkgt ;tu hexuRjhtule s Au ylu G.yum.yu. suJt btKbtk lJt M:vtgujt ’uNbtk vK mkgtck" hexuRj "k"tu fh;e ’wftltu y;l ‘btumbtk ntug Au. yuf, cu fu tK g;ytule btrjfeJte ytJe Aqxf "k"tu fh;e ’wftltu yt he;u mtJortf Au ;ub fne Nftg.

vhk, vrblt mB\ ’uNtubtk ytle mt:u ytJe yluf ’wftltu su JirJgKo aes-JMytultu "k"tu fh;e ntug Au, ;u ;btb aesJMytulu ytJhe ju;t dkJh Mvh-Mxtuh fu ntRvh bthfuxTm yM;Jbtk ytJujt Au G.yum.yu.lt ftuE vK Nnuhbtk ;bu ytu ;tu yluf rJM;thtubtk Jtujbtxo suJt skde Mxtuhle NtFtytu uJt bNu yt yuf s Mxtuhbtk:e ;blu yluf aesJMytu be hnu ylu ;u vK btKbtk Mv"tobf CtJtu:e Je ’huf aesbtk yluf c{tLz ylu JuhtRxe vK bu. mhm he;u dtuXJJtbtk ytJuje aesJMytulu uE d{tnflu btxu vmk’de fhJtLk mnuk cle hnu Au. jkzl suJt Nnuhbtk vK muVheS fu btfo yuLz MvuLmo suJt btuxt Mxtumobtk ytJe s MrJ"tytu be hnu Au.

JiefhKlt ytslt Gdbtk nJu bN& yurNytlt rJrJ" ’uNtubtk vK Mvh chtu ylu btuxt zevtxobuLxj Mxtumo M:vtE htt Au. btusNtuFle JMytu btxult btuxt Mxtumo ntug ;tu ;tu Xef Au vhk SJl-sYrhgt;le htuSk’e aeu JuaJt vK Mvhchtu sub sub M:vt;t g Au ;ub ;ub ltlt ’wftl’thtultu "k"tu uFbbtk ytJ;tu g Au. fwjtjBh fu cukftufle s Jt; fheyu ;tu ;ult vht rJM;thbtk hnu;e \rnKeytu nS nbKtk M"e vztuNlt turJl Mxtumobtk:e s Fhe’e fh;e n;e vhk gtkle mhfthtuyu yt fthlt "k"t btxu vK rJ’uNe BzehtuftKlu Aqx ytv;t mkgtck" ntRvh btfuox fkvleytu yluf yuNeyl ’uNtubtk ytJe vntukae Au. yjc•t, M:trlf fttyu ;ule mtbu rJhtu" vK :E httu Au.

;tsu;hbtk s :tRjuLzbtk ntRvh btfuoxTmle 100 suxje NtFtytu je dgt vAe mhfthlu lt ’ctK leau yuJe nuht;tu fhJe vze Au fu nJu vAe ytJe rJ’uNe ’wftltule mkgt rmrb; fhJtbtk ytJNu. bjgurNgtbtk vK ytJe s M:r; Au. M:trlf Aqxf Juvtheytu vtu;tlt "k"tbtk btuxtu Dxtztu :gtle Vrhgt’tu fhe htt Au ylu yluf jtuftulu vtu;tle ltle ’wftltu ck" fhJtle Vhs vze hne Au. yt mkudtubtk bjgurNgtbtk vK mhfth Wvh ’ctK J"e htwk Au. tg btrn;e btKu bjgurNgl m•ttJttytuyu ytJt lJt rJ’uNe Mxtumo FtujJtle mJo ’hFtM;tu ntjbtk :kCtJe ’e"e Au ylu mkCJ;& :tuztf mbg btxu yt ykdule lJe vhJtldeytu ln ytvJtbtk ytJu ;ubs at Mxtumolu vK rJM;hefhKle Aqx ln yvtg.

yjc•t, ytlu fthKu rJ’uNe htuftKfthtule gtusltytu FtuhkCu vzJtle N;tytu WCe :Nu. ytbtkle fuxjef ntRvh bthfux auRLm M:trlf fkvleytu tht ajtJtE hne Au gthu fuxjef auRLm me"e s rJ’uNe ykfwN leau atjuu Au. tLmle fuhVtuh, rc{xlle xuMftu ylu bntftg xe.yub.me. yt c"e fkvleytu jtFtu ztujh ytJt Mxtumole ’uNgtve auRltu WCe fhJtbtk htufe hne Au. fuxjef rm bjgurNgl fkvleytu ytJe rJ’uNe auRltu mt:u mkG; mtnmtubtk vK uztE hne Au ytr:of ‘Mjtu-ztWllt J;obtl btntujbtk gthu bjgurNgt yuf ;hV vtu;tlu gtk j ylu bgb fttlt yufbtulu tumtnl ytvJt rJathe hnuj Au gthu ytJt rJathtu vrhM:r;lu kaJe htt Au.

yu Mv Au fu Ktrjd; he;u atj;e sqle ytvKt rfhtKt Mxtumo suJe Aqxf ’wftltu bjgurNgt suJt ’uNbtk vK Dxe hne Au. gtklt yuf mhJu Bsc 1992btk yt fthle 46544 suxje ’wftltu n;e sule mkgt Dxelu 2001btk 28,659 suJe :E dE Au. gthu ceS ;hV 1995btk ntRvh bthfuxlt yuf Mxtuh n;tu su 2001btk J"elu 21le mkgtyu vntukgtu Au. yjc•t yt btxu btt ntRvh bthfuxlu s ’tut ’E Nftg ln yuf ;hV y:o;kt "eBk vze htwk Au. nrhVtE J";e sE hne Au ylu yluf ’wftltu fu Mxtumo nJu J JirJgKo aesJMytu htF;t :E dgt Au ;u c"tle ymhtu ytbtk ’uFtg Au. fuxjtf rfMmtytubtk MJtCtrJfvKu s Atufhtytuyu ctvtltu Ktrjd; "k"tu at htFJtbtk hm l je"tu ntug ;ub vK cLGk Au.

vhk yLg ’uNtubtk MvvKu yub sKtE htwk Au fu budtMxtumo hexuRj "k"tLk MJYv B; he;u c’je htt Au ylu yluf rfMmtytubtk ;ule nheVtEbtk WCt l hne Nflth g;d; ’wftl btrjftu "k"t ck" fhe htt Au. MJ;kt he;u fhJtbtk ytJujt yuf ygtmbtk yub sKtJtGk nk fu yuf ntub zevtu budt Mxtuh mhuhtN 9 rbrjgl ztujh suJtu "k"tu G.yum.yu.btk fhu Au ylu ;ulu vrhKtbu 27 suxjt dtb fu Nnuhlt ltlt ’wftl’thtultu "k"tu s;tu hnu Au.

bjgurNgtbtk gtkle mhfthlu ntRvh bthfuxTm rJY rJathJt btxultu bnJltu Btu za btrjfele ‘btfhtu ltble ntRvh bthfux auRlu htu vtzujtu Au. yt bthfux auRl Aujt cu Jto:e vtu;tLk jg ‘ltul fLTGbh bthfux Wvh fuLe; fhe hne Au. ;ult yub.ze.lt sKtgt btKu yu mtrc; :E fuje Jt; Au fu ntRvh bthfuxTm yluf ltlt "k"tlu F;b fhe hne Au ;uLk rJM\;efhK atumvKu rlgkte; fhk uEyu. yt bntNg yuxjt btxu ytJe Jt; fhe htt Au fthK fu ;ublt d{tnftubtk yluf rzMx[eGxmo ylu turJl Mxtumoltu mbtJuN :tg Au, suLk yM;J ntjbtk uFbtE htwk Au ;ublt fwj d{tnftubtk 30% suJt me"t JvhtN fhltht Au.

ytle mtbu ntRvh bthfuxTm Mxtumolt J;tLk yub fnuk Au fu ;uytu M:trlf y:o;ktbtk btuxtu Vttu ytvu Au. ua auRl fuhVtuhu ’t.;. vtu;tlt A bjguNegl Mxtumobtk 2300 suxjt fboatheytulu ltufhe ytve Au ylu 80% suJtu vtu;tlt tht Juat;tu btj bjgurNgtbtk:e s Fhe’u Au. yt Mxtuhlt yr"ftheytu yub btlu Au fu CrJgbtk lJt Nhw fhltht Mxtumo btxu ;uytuyu ygthu s lJe sdt je Wvh juJe uEyu. ntjbtk bjgurNgl tuvvxeo bthfuxbtk DKe c"e Ftje sdtytu Juatgt fu Ctzu yvtgt rJltle vze Au. ;ulu yt:e htn; bNu. Je yuJe vK ’jej fhJtbtk ytJu Au fu ygthu ntRvh btfuoxTm mbd{ bjgurNgtbtk \ntutle btkd 12% sYrhgt;tu mk;tutu Au, subtk vufuz Vwz, x[tuRjux[e ylu Dhbtk Jvht;e mtbtLg aes-JMytultu mbtJuN :tg Au. ygthu su aeult JuatKbtk mti:e zve \r uJt be hne Au ;u Jtne mt, mJthlt ltM;t btxult mehegm ylu e fhuje tuzxTm. ;ublt sKtJJt btKu Ktrjd; ltle ’wftltu btxu sdtlt yCtJu ytJe JMytu htFJtLk ylu JuaJtLk N l:e.

vhk, mtae vrhM:r; mbsJt btxu bjgurNgtyu vtu;tle ctuzohle ceS ;hV ytJujt :tRjuLzbtk ~k cLGk Au ;u nfef;tu ;vtmJe uEyu... :tRjuLzlt Nnuhe rJM;thtubtk ntRvh btfuoxTmlt JuatKltu rnMmtu 1999btk 22.75 n;tu ;u J"elu 2001btk 32.65 suJtu :gtu Au. ytR hexujmo yumtumeyuNllt BFlt sKtJJt btKu ‘‘mhfth Aujt Jto:e Jt;tu fhe hne Au vhk yts M"ebtk f~k :Gk l:e. N Au fu yt mtht btxu clk nNu. mhfthu ltlt hexuRjhlu y;lefhK fhJt ;:t Mv"tobf clJt mntg fhJe uEyu. nrhVtE yxftJJtle Jt; fhJe yu Drzgtltu ftkxtu vtAtu BfJt suJe ctc; Au. ;ubK Jbtk sKtGk fu, ‘‘vrhM:r; atum rak;tslf Au A;tk mtiyu rclftgotb ’wftl’thtulu htK hwk vtzJt fh;t d{tnftult rn;ltu rJath fhJtu uEyu.

yt ck jFJt vtAltu ytNg yuJtu Au fu Cth;btk vK hexuRj bthfux mel c’jtE httu Au. ytvKu gtk nsw rJ’uNe ntRvh bthfux auRLm fu btuxt zevtxobuLxj Mxtumolu vtu;tle ftbdehe NY fhJtle mhfth tht vhJtlde ytvJtbtk ytJ;e l:e. jdCd DKt Fht btuxt Nnuhtubtk M:trlf fkvleytu Mvh Mxtumo Ftuje hne Au. ytsu ln ;tu ytJ;eftju jt cle hnujt rJbtk rJ’uNe hexuRj auRLm Cth;btk vK JuNNu gthu ytvKt Ktrjd; ’wftl’thtu btxu atumvKu ;u yluf lJt vzfthtu WCt fhNu. mstolthe mkCrJ; nrhVtE mtbu htKle btdKe fhu sJt fh;t ;uytuyu mbglu yLYv vtu;tle ftgovr;ytu ylu ’wftltu fu Mxtumolu vrhJr;o; fhJt vzNu ln;h su bjgurNgt fu :tRjuLzbtk cle htwk Au, ;u Cth;btk vK cle Nfu.